Maastrichtnet

Bijzonder massagraf in beeld

In de kleine vitrine van Centre Céramique zijn tot eind november 2010 foto’s van het paardengraf van Borgharen te zien. Afgelopen zomer werd dit bijzondere massagraf ontdekt: een 50 meter lange greppel ten noorden van Borgharen waarin overblijfselen van 69 paarden gevonden zijn. De luchtfoto’s die in Centre Céramique te zien zijn, zijn gemaakt door Ralph Faun, die zijn camera aan een heliumballon hing voor dit project. De kleine binnenvitrine van Centre Céramique wordt vaker gebruikt voor dit soort minitentoonstellingen of (boek)presentaties.

Intussen zijn alle skeletten van de paarden gelicht. Omdat het bot nogal poreus was kon dat niet in zijn geheel gebeuren maar bot voor bot. Op het eerste gezicht lijken de paarden allemaal een schofthoogte te hebben die schommelt rond de 1.60 meter, en betreft het vrij jonge dieren, van 5 à 6 jaar.

De paarden waren zorgvuldig neergelegd en alle nog voorzien van hoefijzers. Van het paardentuig werden slechts enkele ringen en gespen teruggevonden. De musketkogels die in sommige schedels werden aangetroffen wijzen erop dat de paarden in de strijd gesneuveld zijn. Het kan ook zijn dat ze een genadeschot hebben gekregen nadat ze gewond waren geraakt. Een C14-datering van het botmateriaal gaf als resultaat dat de dieren in de tweede helft van de 16e eeuw of in de 17e eeuw zijn overleden. Deze datering in combinatie met de kogels maakt het waarschijnlijk dat deze paarden tijdens de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) die toen in Nederland woedde, gesneuveld zijn. Ook de locatie en het bijzonder grote aantal paarden doet denken aan een belegering van de vestingstad Maastricht. Het beleg dat het meest in aanmerking komt is dat van Frederik Hendrik in 1632. Uit historische bronnen weten we dat Frederik Hendrik, ook wel bekend als de Stedendwinger, tijdens zijn Maasveld- tocht de stad Maastricht wilde heroveren op de Spanjaarden.

 Nader onderzoek zal de komende tijd meer informatie opleveren over de paarden.

De opgraving vond plaats in het kader van het Grensmaasproject. In het gebied tussen Borgharen en Itteren onderzoekt de archeologische firma “Archeodienst BV” in opdracht en op kosten van het Consortium Grensmaas terreinen met een hoge archeologische verwachting. Bij de opgravingen is ook de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed nauw betrokken

Foto: Ralph Faun